Toestel en brandstof
Hoe milieuonvriendelijk de productie- en
afvalfase van een toestel ook is, wanneer het verbruik van energie of
grondstof groot is, zal dat verbruik altijd doorslaggevend zijn. Bijvoorbeeld
is het water- en wasmiddelverbruik van een wasmachine veel belangrijker
dan de productie en recyclage van de wasmachine.
Ook voor verwarmingstoestellen geldt dit principe.
Het vergelijken van de levensloop is maar zinvol tussen toestellen die een vergelijkbaar
milieueffect voortbrengen bij gebruik - zie rookgaskwaliteit,
broeikaseffect en zure
regen.
Metaal
De winning van ijzererts en de productie van staal
en gietijzer vergen belangrijke hoeveelheden energie en veroorzaken een sterke
vervuiling van water, bodem en lucht. Dit onder meer met giftige zware metalen.
Een voordeel is wel dat ijzer gemakkelijk kan gerecycleerd worden omdat het met
een elektromagneet eenvoudig van ander afval te scheiden valt. Het hersmelten
kost opnieuw veel energie, maar het eindproduct is waardevol.
Aluminium produceren of recycleren vraagt nog meer
energie dan bij ijzer.
Sterk verhitte metaaldelen hebben meestal een levensduur
van minder dan 20 jaar.
Glas
De winning van kwartszand heeft een effect op lokale
planten en dieren die tijdelijk moeten verhuizen. Maar met goede zorgen valt
dit wel mee. De productie van glas is niet sterk vervuilend maar vraagt vrij veel
energie. Ceramisch, warmtebestendig glas kan met ander glas gemengd en hersmolten
worden.
Ceramisch glas gaat zeker 20 jaar of zelfs veel
langer mee, ook wanneer het sterk wordt verhit.
Gebakken stenen en tegels
De winning van klei betekent uiteraard evenzeer
dat planten en dieren even moet wijken. Maar de natuur kan nadien snel
hersteld worden. Uit klei vervaardigd is de productie vrij milieuvriendelijk,
maar het bakken kost energie. De productie van sommige pigmenten in
tegelglazuren is milieuschadelijk. Niet geglazuurde materialen kunnen
als bouwpuin gerecycleerd worden. Herbakken of zo is niet mogelijk,
tenzij in zeer kleine hoeveelheden gemengd met verse klei.
Kleistenen en -tegels die sterk verhit worden moeten na 10 tot 20 jaar worden
vervangen.
Natuursteen
Ook bij de winning van natuursteen moet ervoor zorg
worden gedragen dat de natuur zich achteraf kan herstellen. Speksteen,
die het meest als kachelmateriaal wordt ingezet, vraagt erg weinig energie om
te verzagen, gezien de zachtheid van deze steen. Het speksteenpoeder dat daarbij
ontstaat vormt een uitstekende grondstof voor vuurvaste cement. Als een speksteenkachel
moet vervangen worden kan het meeste materiaal hergebruikt worden. Dikwijls is
het "afval" nog heel wat waard ook. Sterk verhitte speksteen in kachels kan wel
100 jaar stabiel blijven. En als een speksteenkachel moet worden afgebroken, zullen
de meeste stenen nog bruikbaar zijn voor een nieuwe kachel of andere toepassingen
van speksteen. |
